[ 10 ] مقاله [ در بيان اعضاى حساسه متحركه ] بر ضمير خبير واقف بر صناعت طبابت واضح و لائح مىگرداند كه اعضاى حساسه متحركه را گاه مبداء حس و حركت واحد مىباشد و گاه جداگانه مىباشد و درين حين كه مبداء حس غير مبداء حركت باشد آن هريك نقطه مستلزم بطلان حس و يا حركت در عضو نيست و هرگاه هر دو يكى باشد و آفت بمبداء متوجه شود حركت عضو باطل شود اما حس آن عضو باطل نمىشود و هرگاه كه آفت بهر دو متوجه شود هر دو باطل مىشود و جايز نيست كه بطلان حس شود و حركت باقى باشد زيرا كه حركت مفتقر و محتاج آنست بماده پيشتر از ماده حس و قوت حركت اكثر از قوت فاعلى حس است پس نتواند كه حس باطل شود و حركت باقى باشد و اما هرگاه مبداء او مختلف باشد بطلان هريك جايز است و اين وقتيست كه سبب بطلان مختص بيكى ازين دو باشد و جايزست و بطلان جميع شود و وقتى كه سبب عام است . [ 11 ] مقاله در بيان اعضاء عصبانى و ببايد دانست كه اعضاء عصبانى كه محيط است باجسامى كه غير ايشانست بر دو وجه است زيرا كه بعضى دو طبقه مخلوق شده‌اند و بعضى يك طبقه و وقوع او من عند اللّه به اين صفت از براى منافع است قسم اوّل اكثر شرائين است و فايده و منفعت او به اين منحصر است در چهار وجه يكى وثاقت و استوارى جسم اوست زيرا كه شريان درو فائده اعظم است از وريده عروق درو زيادتى و